Vzw

Wat is een vzw?
Wanneer is het nuttig om een vzw te worden?
Hoe richt ik een vzw op?

 

Wat is een VZW?

Een vereniging zonder winstoogmerk bestaat uit een groep natuurlijke personen of rechtspersonen die een belangeloos doel nastreven. De vzw onderscheidt zich van de feitelijke vereniging. Deze laatste heeft geen rechtspersoonlijkheid, de leden kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld en investeren hun eigen vermogen. De vzw beschikt over eigen rechtspersoonlijkheid die losstaat van die van haar leden. De rechtspersoonlijkheid betekent dat de vzw rechten en plichten heeft. De leden beschikken over een beperkte aansprakelijkheid en investeren in beginsel hun eigen vermogen niet voor de verbintenissen van de vzw.

De minister van Justitie en de Federale Overheidsdienst Justitie hebben een brochure gepubliceerd omtrent vzw's. Personen die een vzw wensen op te richten of er activiteiten wensen uit te oefenen, kunnen er duidelijke basisinformatie in terugvinden. De brochure geeft antwoord op onder andere volgende vragen:

  • Wat is een vzw?
  • Hoe een vzw oprichten?
  • Hoe is een vzw georganiseerd?
  • Welke boekhoudkundige verplichtingen hebben de vzw's? 
  • Hoe is de aansprakelijkheid geregeld ?

Je kan de digitale brochure "De vzw" raadplegen of een papieren versie bestellen bij de Federale Overheidsdienst Justitie. Voor antwoorden op meer specifieke vragen kan je terecht op de
veelgestelde vragen van het Vlaams studie- en documentatiecentrum voor vzw's (vsdc).

 

Wanneer is het nuttig om een vzw te worden?

Een vzw oprichten heeft veel voordelen maar het behalen van het statuut houdt verplichtingen in op fiscaal, juridisch en boekhoudkundig vlak. Bovendien brengen de nodige formaliteiten kosten met zich mee. Het is dus belangrijk om af te wegen of het voor jouw organisatie een meerwaarde is om een vzw te worden.

Wanneer niet?

In veel gevallen is het voldoende een feitelijke vereniging op te richten om je doel te bereiken:

  • De activiteiten van je vereniging worden op een korte periode van het jaar georganiseerd
    Bijvoorbeeld: Je vereniging organiseert één keer per jaar een grote fuif ten voordele van een project in het Zuiden.
  • Je vereniging telt weinig leden
  • Je vereniging bezit geen onroerend goed

Tip: als je kiest om een feitelijke vereniging te blijven is het toch altijd aan te raden om een intern reglement op te stellen die de rechten en plichten van de leden opsomt.

Wanneer wel?

In een aantal gevallen is het wel aan te raden om een vzw op te richten in het belang van de leden of van de organisatie zelf.

  • Je vereniging sluit vaak overeenkomsten met financiële engagementen
  • Je vereniging wil in eigen naam onroerende goederen in eigendom bezitten
  • Je vereniging wil erkend worden of subsidies krijgen. De overheid stelt vaak als voorwaarde voor subsidies het vzw statuut.
  • Je vereniging zal schenkingen of legaten ontvangen. Dit kan enkel als de organisatie een rechtspersoonlijkheid heeft.
  • Je vereniging wil personeel in dienst nemen.

Je kan ook terecht bij het Vlaams Studie en Documentatiecentrum (VSDC) voor info over vzw's. Op de website kan je bijvoorbeeld een overzicht vinden van de verschillen tussen een feitelijke vereniging en een vzw.

 

Hoe richt ik een vzw op?

Om een vzw op te richten moet je een aantal stappen volgen: reflecteren, statuten opstellen, een stichtingsvergadering bijeenroepen en statuten ondertekenen, statuten neerleggen en in het Belgisch Staatsblad publiceren. Hieronder staan ze kort beschreven.

Stap 1: reflectiemoment: Is het nodig om een vzw op te richten ?
Een vzw oprichten heeft veel voordelen maar het behalen van het statuut houdt verplichtingen in op fiscaal, juridisch en boekhoudkundig vlak. Bovendien brengen de nodige formaliteiten kosten met zich mee. Het is dus belangrijk om af te wegen of het voor jouw organisatie een meerwaarde is om een vzw te worden.

Stap 2: opstellen statuten
Als er beslist wordt om een vzw op te richten, moeten er statuten opgesteld worden. Dit zijn de grondbeginselen van de vzw. Het is verplicht om er de volgende elementen in op te nemen:

  1. de identiteit van de stichters;
  2. de naam en de zetel;
  3. het minimum aantal leden;
  4. de omschrijving van het doel;
  5. de wijze waarop leden kunnen toetreden en uittreden;
  6. de bevoegdheden en bijeenroeping van de algemene vergadering, alsook de wijze waarop de beslissingen van de algemene vergadering ter kennis van de leden worden gebracht;
  7. de wijze van benoeming, ambtsbeëindiging en afzetting van bestuurders;
  8. het maximumbedrag van bijdragen of stortingen ten laste van de leden;
  9. de bestemming van het vermogen in geval van ontbinding;
  10. de duur van de vereniging.

Stap 3: stichtingsvergadering en ondertekening statuten
Wanneer de statuten op papier staan, nodig je de leden-oprichters uit voor de stichtingsvergadering. Op deze vergadering dienen de statuten goedgekeurd te worden, met eenparigheid van stemmen (iedereen moet het eens zijn). Eveneens dienen de leden van de Raad van Bestuur aangesteld te worden. Van de statuten moeten er evenveel exemplaren zijn als er leden-oprichters zijn. Op elk exemplaar wordt door iedereen zijn handtekening gezet. Op dit moment bestaat de vzw tussen de leden-oprichters onderling, maar nog niet voor buitenstaanders.

Stap 4: neerleggen statuten
De volgende stap is het neerleggen op de griffie van de rechtbank van koophandel van de plaats van de zetel van de vzw van de volgende stukken: statuten, akten van de benoeming van de bestuurders, kopie van het ledenregister.

Stap 5: publiceren in het Belgisch Staatsblad
Bepaalde stukken die zijn neergelegd, moeten tevens worden bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. Het verzoek om bekendmaking moet worden gedaan aan de hand van het ad hoc formulier beschikbaar bij de griffie van de rechtbank van koophandel en op de internetsite van de FOD Justitie. Daarbij moet een ingevulde cheque of een bewijs van overschrijving worden gevoegd met het bedrag vereist voor de oprichting van de VZW. Na de goedkeuring van de statuten kan het dus wel nog even duren voor je statuten in het staatsblad terecht komen. Maar vanaf de ondertekening van de statuten op de stichtingsvergadering geldt de rechtspersoonlijkheid van de vzw tegenover de leden, de stichters en de toekomstige leden, en zijn de statuten bindend voor hen.

Tegenover anderen is er een 'voorlopige rechtspersoonlijkheid' als 'vzw in oprichting'. De vzw krijgt definitieve rechtspersoonlijkheid op de dag dat haar statuten en de akten van benoeming van de bestuurders worden neergelegd bij de griffie van de Rechtbank van Koophandel van het gerechtelijk arrondissement waar de vzw haar zetel heeft (en dat binnen de 30 dagen na goedkeuring van de statuten).

Log in om reacties te plaatsen