Deze website draagt het AnySurferlabel, een Belgisch kwaliteitslabel voor toegankelijke websites. Meer informatie vindt u op www.anysurfer.be.

Home > Uit de praktijk

Uit de praktijk

Foto's LzG

Dit jaar zetten we de millenniumdoelstellingen in de kijker. Uit de praktijk zal een 4de pijlerorganisatie aan het woord laten, die telkens bijdraagt aan één van deze doelstellingen. Meer info over de millenniumdoelstellingen kan je terugvinden op deze pagina.

Tweede millenniumdoelstelling :
"Alle kinderen wereldwijd volgen basisonderwijs"

“Elk kind heeft recht op onderwijs. Die millenniumdoelstelling willen we helpen realiseren door kinderen kansen te geven en door collega’s in ontwikkelingslanden die het moeilijker hebben te steunen.” Zo lezen we op de website van Leraars zonder Grenzen. We konden dus geen betere organisatie aanspreken om deze maand de tweede millenniumdoelstelling te illustreren. We hadden een gesprek met voorzitter Lieve Lauwereys en secretaris Paul Aerts van Leraars zonder Grenzen (LzG).

Jullie vermelden op jullie website ook het programma ‘Onderwijs voor Allen’ van de UNESCO. Dat gaat nog een stap verder dan de Millenniumdoelstellingen rond onderwijs ?

De Millenniumdoelstelling heeft het alleen over het recht op basisonderwijs voor iedereen, maar ‘Education for All’ van de UNESCO uit 2000 heeft het ook over het verbeteren van de leermogelijkheden voor iedereen, het wegwerken van sekseverschillen in het onderwijs en het verhogen van de alfabetiseringsgraad bij volwassenen met 50% tegen 2015. Voor Leraars zonder Grenzen is onderwijs gewoon het beste instrument om een samenleving duurzaam op te bouwen.

Welk soort projecten ondersteunt Leraars zonder Grenzen ?

We hebben eigenlijk geen eigen projecten. Leraars zonder Grenzen is in feite een kleine koepel. We brengen negen onderwijsprojecten uit heel Vlaanderen samen. Dat zijn voor het ogenblik projecten in Kenia, Tanzania, Madagaskar, Oekraïne, Cambodja, Congo, Zuid-Afrika, Suriname en Brazilië. Het zijn projecten die al op zichzelf bestonden en die een eigen structuur, een eigen achterban en een eigen netwerk voor fondsenwerving hebben. Een aantal hiervan zijn, bv. projecten van de Broeders van Liefde. En Kinderen van Cambodja of Rainbow4kids zijn op zichzelf staande 4de pijlerinitiatieven.
Toen we met LzG van start gingen, hadden we niet meteen rechtstreekse contacten in het Zuiden. In plaats van eigen projecten op te starten is het er op uitgedraaid dat bestaande projecten naar ons toe kwamen. Die zijn we beginnen ondersteunen. Het grote voordeel is dat je telkens ook een goed contactpunt hebt in het Zuiden, want dat is onmisbaar.

Hoe begon het allemaal ?

Ik was er van de eerste dag bij, vertelt Paul. Het initiatief ontstond in 1998 dankzij Bart Dankaerts, een leraar aan de Internationale school in Brussel. Hij ontleende het model van Enseignants sans Frontières, een organisatie die al in Zwitserland en in Franstalig België bestond. Na een oproep in Klasse kwamen me met 15 gemotiveerde mensen samen en besloten we een eigen Vlaamse organisatie op te starten. Hulp bieden aan collega’s in ontwikkelingslanden die het moeilijker hebben dan wij: dat was het vertrekpunt.

En welke hulp bieden jullie ?

We ondersteunen materieel, financieel en didactisch. Je begint meestal met de eerste twee. Dat is immers de meest concrete manier van helpen.
Kennisoverdacht en didactisch ondersteuning komen dan later. We hebben daar mooie voorbeelden van. Eén van onze eerste projecten – en dat was dan wel een eigen LzG-project – was de steun aan een school voor meervoudig gehandicapte kinderen in Oekraïne. De directrice en leraars van een gespecialiseerde school in de rand van Brussel trokken naar ginds om ouders, leraars en begeleiders aan te leren hoe je met deze kinderen kan werken.
Een ander project is een scholenband van een school uit Lede met een college in Madagascar. Naast materiële hulp wisselen de leerlingen van beide scholen ook foto’s en brieven uit. Vlaamse leraars gingen ginds ICT en Engels geven en er reisden ook al een paar leraars van ginds naar Vlaanderen.
Zo’n scholenband is wel niet zo eenvoudig als het lijkt. Je moet allereerst twee gelijkaardige scholen vinden om aan elkaar te koppelen en je botst dikwijls ook al snel op taalproblemen. De school die we in Cambodja steunen, bv. ligt helemaal afgelegen op het platteland. Er is zelfs geen elektriciteit. Je kan dan ook niet via internet contact houden.

Ondersteunen jullie alleen scholen ?

n Suriname ondersteunen we de Vlaming Roger Baetens. Hij organiseert opleidingen voor jongeren die in de gevangenis zitten. Hij brengt ze een aantal vaardigheden bij waarmee ze dan later misschien aan de slag kunnen. Terra Viva in Brazilië is dan weer een programma om biolandbouw- en tuinbouwtechnieken aan te leren aan plaatselijke boeren. Maar dat heeft geen zin als je ook niet het essentiële materiaal kan voorziet om nadien aan de slag te gaan. LzG financierde dan ook de aankoop van spades, harken, enz. die de boeren nadien mee naar huis konden nemen om zelf te starten. We kopen dat materiaal allemaal ginds aan. Dat is veel eenvoudiger en goedkoper dan het van hieruit te verzenden.

Hebben jullie ook contacten met de lokale overheid ?

In Kenia zijn we dan betrokken bij het project Rainbow4kids, waarbij we helpen om een volledige school te bouwen en op te zetten. Ik denk dat we daaruit kunnen leren dat we zeker voldoende aandacht moeten besteden aan overleg met de overheid. Een school helemaal opbouwen is één zaak, maar onderwijs is wel een opdracht voor de overheid. Maar hier is er nog een hele weg af te leggen.
In Kenia is er, bv. zoals in de meeste landen in Afrika geen schoolplicht. In Mozambique is er nog maar drie jaar schoolplicht. Maar daar zijn dan weer te weinig leraars. De leraars hebben meestal ook geen enkele opleiding. Ze gaan lesgeven om wat bij te verdienen. De voorbije jaren stuurden we een aantal laatstejaarstudenten voor hun eindstage naar Tanzania om hen te coachen en te leren lesgegeven. Maar leraars die dan wel een opleiding hebben zijn dan ook dikwijls snel weg omdat de lonen die de overheid betaalt zo laag zijn.

Sturen jullie veel vrijwilligers uit om ginds les te gaan geven ?

Dat doen we regelmatig. We krijgen heel wat aanvragen, maar een aantal haakt af als ze vernemen dat we hun niet kunnen verlonen en dat ze de reis op eigen kosten moeten maken. Een bijkomend probleem is dat de vakanties dikwijls samenvallen. Toch hebben we meer aanvragen, dan plaatsen die we kunnen aanbieden. Graag doen we dan ook een oproep aan andere projecten die ook rond onderwijs bezig zijn om zich bij ons netwerk aan te sluiten. Dat is ook telkens een verrijking voor ons allemaal.

Welke meerwaarde bieden jullie dan aan de projecten die zich bij jullie kleine ‘koepel’ aansluiten ?

Allereerst zijn wij erkend voor fiscale attesten. We kunnen dus attesten voorzien voor de projecten die bij LzG aangesloten zijn. Verder helpen we bij het vinden en screenen van vrijwilligers. Wij zijn erkend als uitzendorganisatie door het Europese EVS-programma. Voor elke vrijwilliger die we uitsturen, kunnen we daardoor aanspraak maken op een toelage. Onze financiële middelen zijn beperkt, maar waar het kan ondersteunen we onderdelen van projecten ook financiëel. En we verzorgen vanuit ons netwerk contacten met allerlei andere organisaties.
Maar de belangrijkste meerwaarde is wellicht het forum dat we bieden voor uitwisseling en samenwerking. Dat is echt verrijkend en als kleine projecten kunnen we veel van elkaar leren.

Denken jullie dat een kleine organisatie ook kan bijdragen aan de Millenniumdoelstellingen ?

Onderwijs is het eerste wat je nodig hebt als je aan ontwikkeling wil werken of een samenleving wil opbouwen, vertelt Lieve. Maar een onderwijsnetwerk opbouwen dat doe je niet op korte termijn. Het duurt lang voor je een generatie leraars hebt opgeleid. Dat moet structureel aangepakt worden.
Onze projecten zijn natuurlijk maar kleine projecten. Je kan je soms afvragen wat de zin daarvan is. Maar als je ziet hoe sommige projecten er in slagen om met een heel kleine budget ongelooflijk veel in beweging te brengen, durven we er toch vanuit gaan dat ook die kleine projecten echt wel effectief zijn.

Hoe kunnen de mensen jullie steunen ?

We werken met een systeem van lidmaatschap. Maar onze werking wat meer bekend te maken, is niet eenvoudig. We moeten het doen zonder de steun van de grote scholen of onderwijsnetwerken. Zelfs bij de leerkrachtengroep zelf vinden we soms moeilijk steun. We doen hierbij graag een oproep aan iedereen die met onderwijs begaan is, om zich mee achter onze projecten te zetten door lid te worden.